Gorzkie Żale II: Część trzecia
Trzecia część Gorzkich Żali ukazuje mękę Chrystusa od koronowania cierniem aż do Jego konania na krzyżu. Jest to głęboka kontemplacja ofiary Zbawiciela, która prowadzi do skruchy, współczucia i wdzięczności za dzieło odkupienia.
Nakoniec w tej ostatniej części będziemy uważać, co Pan Jezus ucierpiał od ukoronowania swego aż do ciężkiego na Krzyżu skonania. I te plagi Jego, bluźnierstwa, zelżywości i zniewagi, wszystkie przy tym męki instrumenta Bogu Ojcu Niebieskiemu reprezentować i ofiarować będziemy za fundatorów i dobrodziejów, za wszystkich pospołu braci i siostry konfraterni naszej, tak żywych, jako zmarłych. Ponadto za grzeszników zatwardziałych, tych osobliwie, którzy w złym, nieczystości nałogu albo pijaństwie zostają: aby ich serca do pokuty i prawdziwej życia poprawy wzbudził Męką Swoją Zbawiciel nasz.
Na ostatek: za wszystkie dusze w czyśćcu zostające, aby im tenże Najlitościwszy Jezus Krwią przenajdroższą ogień zagasił, a nam wszystkim w godzinę śmierci żal, skruchę serdeczną za grzechy i szczęśliwe w łasce Boskiej dokończenie, u Ojca Swego Najłaskawszego wyjednać raczył.
Hymn
Duszo oziębła, czemuż nie gorejesz?
Serce me, czemu wszystko nie topniejesz?
Toczy Twój Jezus z ognistej miłości,
Krew w obfitości.
Ogień miłości, gdy Go tak rozpala,
Szkaradne Drzewo na ramiona zwala,
Zemdlony Jezus pod Krzyżem klęka,
Ciężarem stęka.
Okrutnym katom posłusznym się staje,
Na Krzyż sromotny ochotnie podaje
Ręce i nogi, ludzkiego plemienia
Sprawca zbawienia.
O słodkie Drzewo! spuśćże nam już Ciało,
Aby na Tobie dłużej nie wisiało:
My je uczciwie w grobie położymy,
Płacz uczynimy.
Oby się serce we łzy rozpływało,
Że Cię, mój Jezu, sprośnie obrażało;
Żal mi, ach, żal mi, ciężkich moich złości,
Dla Twojej miłości.
Niechże Ci, mój Jezu, cześć będzie w wieczności,
Za Twe obelgi, mękę, zelżywości;
Któreś ochotnie, Synu Boga jedyny,
Cierpiał bez winy.
Lament duszy nad cierpiącym Jezusem
Jezu, od pospólstwa niebożnie jako złoczyńca z łotrami porównany - Jezu mój kochany.
Jezu, od Piłata niesłusznie na szubieniczną śmierć dekretowany.
Jezu, srogim Krzyża ciężarem, na Kalwaryjską górę zmordowany.
Jezu, do sromotnego Drzewa przytępionymi gwoźdźmi przykowany.
Jezu, jawnie wpośród dwóch łotrów zelżywie od Żydów ukrzyżowany - Jezu mój kochany.
Jezu, od stojących około i przechodzących z hańbą urągany.
Jezu, gorzką żółcią i octem, wołając: "Pragnę!", w mdłości napawany.
Jezu, bluźnierstwami od złego, współwiszącego łotra nagabany.
Jezu, w ręce Ojca Swojego ducha oddawszy zamordowany.
Jezu, od Józefa uczciwie i Nikodema w grobie pochowany.
Bądź pozdrowiony! Bądź pochwalony!
Dla nas zmęczony i Krwią zbroczony.
Bądź uwielbiony! Bądź wysławiony!
Boże nieskończony!
Rozmowa duszy z Matką Bolesną nad Synem swoim ubolewającą
Ach! mnie, Matce Boleściwej,
Pod Krzyżem stojąc smutliwej,
Serce żałość przejmuje!
O Matko, niechaj prawdziwie,
Patrząc na Krzyż żałośliwie,
Płaczę z Tobą rzewliwie!
Jużci! już moje Kochanie
Gotuje się na skonanie,
Toć i ja z Nim umieram.
Pragnę, Matko, pod Krzyż z Tobą,
Dzielić się Twoją żałobą,
Śmiercią Syna Twojego!
Zamknął słodką Jezus mowę,
Wtem ku ziemi skłonił głowę,
Już żegna Matkę Swoją.
Maryjo! niech gorzką noszę,
Śmierć, Krzyż, Rany Jego, proszę,
Niech serdecznie rozważam!
Wezwanie (5 razy)
Któryś za nas cierpiał rany, Jezu Chryste,
Zmiłuj się nad nami.
Tekst pochodzi z "Ołtarzyka polskiego katolickiego nabożeństwa", druk G. Jałkowskiego, Grudziądz, XIX w. Trzecia część stanowi uwieńczenie staropolskiego nabożeństwa Gorzkich Żali, odprawianego w okresie Wielkiego Postu.
