Wielki Post: Pustynia, Krew i Zadośćuczynienie. Powrót do Surowości

Lumen Vultus

Wielki Post w tradycji katolickiej nie jest „kursem samodoskonalenia”. To czterdziestodniowe wygnanie na pustynię, gdzie dusza, obnażona z marności świata, staje twarzą w twarz z Bogiem i własnym grzechem. To czas, w którym Kościół przywdziewa fiolet i milknie, a my - za sprawą surowej ascezy - mamy stać się ofiarą miłą Panu.

Siedemdziesiątnica: Przedproże Bitwy

Zanim uderzy Środa Popielcowa, Tradycja zna okres Siedemdziesiątnicy (Septuagesima). To trzy niedziele (Staropostna, Mięsopustna, Zapustna), które stanowią duchową mobilizację. Święty Tomasz z Akwinu przypomina, że post jest „lekarstwem na rany zadane przez grzech”.

mnich, modlitwa

Teologia Pustyni: Dlaczego Post musi boleć?

Wielki Post to wejście w doświadczenie Ojców Pustyni. Ewagriusz z Pontu uczył, że na pustyni nie ma rozproszeń - zostajesz Ty i Twoje wady.

  • Filozofia umartwienia: Jeśli nie odmówisz ciału godziwej przyjemności (jak sytość), nie będziesz miał siły odmówić mu grzechu.
  • Głos św. Hieronima: „Post nie jest doskonałą cnotą, ale fundamentem innych cnót”. Bez niego gmach życia duchowego runie przy pierwszym podmuchu pychy.
post

Prawo Postu: Definicje

Aby dobrze przeżyć ten czas, musimy rozumieć dwa podstawowe rodzaje ofiary, które nakłada na nas Kościół:

  • Post Jakościowy (Abstynencja): Całkowite powstrzymanie się od mięsa i wywarów z mięsa. Obowiązuje od 14. roku życia.
  • Post Ilościowy: Tylko jeden posiłek do syta w ciągu dnia oraz dwa mniejsze, które razem nie dorównują głównemu. Obowiązuje od 18. do 60. roku życia.
  • Post Ścisły: Połączenie obu powyższych (jeden syty posiłek bezmięsny + dwa małe bezmięsne).

Praktyka Dzień po Dniu

Oto tradycyjny porządek postny, który pozwala zachować karność ducha i ciała:

Środa Popielcowa oraz Piątki Wielkiego Postu:
POST ŚCISŁY. Obowiązuje jeden posiłek do syta (bez mięsa) oraz dwa mniejsze posiłki (również bezmięsne). To dni najgłębszej pokuty.

Poniedziałki, Wtorki, Środy i Czwartki:
POST ILOŚCIOWY. Można zjeść jeden posiłek do syta (może on zawierać mięso). Pozostałe dwa małe posiłki muszą być bezmięsne.

Soboty Wielkiego Postu:
POST ILOŚCIOWY I JAKOŚCIOWY. Tradycyjnie zachowuje się jeden posiłek do syta oraz dwa mniejsze, przy czym wszystkie posiłki tego dnia pozostają bezmięsne.

Niedziele Wielkiego Postu:
DNI BEZ POSTU. Choć zachowujemy powściągliwość w zabawie, niedziela jako pamiątka Zmartwychwstania jest wolna od postnych ograniczeń ilościowych i jakościowych.

Męka

Duchowe Obcowanie z Męką: Nabożeństwa

Wielki Post to nie tylko brak pokarmu, to przede wszystkim kontemplacja cierpienia Zbawiciela:

  • Gorzkie Żale: Rdzennie polski skarb. Bolesne rozważanie Męki Pańskiej - od Ogrójca po śmierć na Krzyżu. Ma budzić w duszy nienawiść do grzechu.
  • Droga Krzyżowa: Podążanie śladami Krwi. Każda stacja to postój przy konkretnym cierpieniu Boga-Człowieka.
  • Ciemne Jutrznie (Tenebrae): Sprawowane w Wielkim Tygodniu. Gasnące świece symbolizują mrok świata, który odrzucił Boga.
Krzyż

Okres Męki Pańskiej: Zasłonięte Oblicze

Od piątej niedzieli postu krzyże w kościołach zostają zasłonięte fioletowymi suknami. To symbol uniżenia Chrystusa, który ukrył swoją Boskość przed oprawcami. Gdy nie widzimy Krzyża wzrokiem, musimy go odnaleźć wewnątrz serca przez wzmożoną modlitwę i żal.

Memento: Pamiętaj, żeś prochem

Wielki Post to powrót do prawdy o naszej marności. Jak pisał św. Augustyn: „Człowieku, bądź mały, aby Bóg mógł być w tobie wielki”. Niech ten czas będzie ofiarą z Twojego „ja”, aby w noc Paschy z Twoich popiołów mógł powstać nowy człowiek - odkupiony krwią Baranka.

 

Podobne artykuły